Vijf jaar ervaring, drie specifieke systemen beheersen, precies het juiste diploma, uitstekende communicatieve vaardigheden, zelfstandig én een teamplayer. Oh, en het liefst per direct beschikbaar. Succes met zoeken.
De Nederlandse arbeidsmarkt is weliswaar iets minder krap dan een paar jaar geleden, maar makkelijk is personeel vinden bepaald nog niet. Uit onderzoek van UWV blijkt dat 58 procent van de werkgevers nog altijd hinder ervaart van de krappe arbeidsmarkt. Gemiddeld wordt 45 procent van de vacatures door werkgevers als moeilijk vervulbaar beschouwd.
Toch zoeken we bij een vacature nog opvallend vaak naar iemand die vanaf dag één zo ongeveer ieder vinkje op het functieprofiel kan zetten.
Misschien zit een deel van het recruitmentprobleem daarom niet alleen in wie er beschikbaar is, maar ook in wie we bereid zijn een kans te geven.
De perfecte kandidaat reageert niet
Voor veel werkgevers begint het probleem al vóór het eerste sollicitatiegesprek. Van de werkgevers die moeite hebben vacatures te vervullen, zegt 87 procent simpelweg te weinig reacties te krijgen.
En als er wél sollicitanten zijn, ontstaat een volgend probleem. Werkgevers vinden dat kandidaten niet altijd beschikken over de juiste vaardigheden, vakkennis of werkervaring.
Dat klinkt als een mismatch. En dat is het natuurlijk ook.
Maar het roept tegelijkertijd een interessante vraag op: moet de kandidaat zich aanpassen aan de vacature, of wordt het tijd dat de vacature zich iets vaker aanpast aan de kandidaat?
Want wanneer een vacature maandenlang openstaat omdat niemand aan alle eisen voldoet, kun je natuurlijk nóg een keer dezelfde vacaturetekst online slingeren. Je kunt ook naar die eisen kijken.
Werkgevers beginnen hun eisen al los te laten
Dat gebeurt gelukkig steeds vaker. Meer dan de helft van de werkgevers met vacatures in het afgelopen jaar, 52 procent, geeft aan vanwege de arbeidsmarktkrapte vaker mensen aan te nemen die nog moeten worden opgeleid.
Dat is een behoorlijke verandering in denken. Niet langer uitsluitend zoeken naar iemand die het werk al volledig beheerst, maar naar iemand die het kán leren.
Dat betekent dat potentieel, motivatie en leervermogen een grotere rol krijgen naast diploma’s, ervaring en vakkennis. En misschien is dat wel precies wat een krappe arbeidsmarkt nodig heeft.
Want het schaap met de vijf poten bestaat misschien ergens. De kans is alleen vrij groot dat het prima op zijn plek zit bij een andere werkgever en helemaal niet op jouw vacature zit te wachten.
Van perfecte match naar goede basis
Dat betekent natuurlijk niet dat functie-eisen voortaan rechtstreeks de prullenbak in kunnen.
Voor sommige beroepen zijn diploma’s, certificaten, kennis en ervaring simpelweg noodzakelijk. Een hartchirurg aannemen op basis van enthousiasme en de belofte dat diegene snel leert, lijkt ons bijvoorbeeld geen fantastisch recruitmentbeleid.
Maar lang niet iedere eis in een vacature is daadwerkelijk onmisbaar.
Is vijf jaar ervaring noodzakelijk of kan iemand met twee jaar ervaring het werk ook leren? Moet een kandidaat dat ene systeem al kennen of kan dat in een paar weken worden aangeleerd? Is precies die opleiding vereist of zijn er andere achtergronden die dezelfde vaardigheden opleveren?
Door dat onderscheid scherper te maken, wordt de potentiële kandidatenpool ineens een stuk groter.
Het vraagt alleen iets wat binnen recruitment soms best spannend is: aannemen op basis van wat iemand kan worden, in plaats van alleen op basis van wat iemand al heeft gedaan.
Opleiden wordt onderdeel van recruitment
Die verschuiving betekent ook dat recruitment niet meer stopt zodra het contract is getekend.
Als organisaties kandidaten aannemen die nog niet volledig aan het functieprofiel voldoen, moeten ze vervolgens wel bereid zijn om in die mensen te investeren.
Denk aan opleidingen en trainingen, maar ook aan goede begeleiding op de werkvloer, tijd om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en de mogelijkheid om te leren van collega’s.
Werkgevers die functie-eisen loslaten, doen dat vooral op het gebied van werkervaring en vakkennis. Bijna alle werkgevers die medewerkers aannemen die nog niet volledig aan de eisen voldoen, laten hen leren van collega’s of leidinggevenden. Ook formele scholing wordt steeds vaker ingezet.
Daarmee verandert eigenlijk de hele vraag achter recruitment.
Niet meer alleen: wie kan deze functie vandaag perfect uitvoeren? Maar ook: wie zou deze functie over zes maanden uitstekend kunnen uitvoeren als we bereid zijn daarin te investeren?
Misschien is de vacature zelf wel te veeleisend
De arbeidsmarkt volledig de schuld geven van een onvervulde vacature is natuurlijk lekker makkelijk.
Soms zijn er simpelweg te weinig mensen beschikbaar. Zeker in sectoren als de bouw, zorg, onderwijs en techniek blijft het vinden van personeel lastig.
Maar bij een vacature die voor de zoveelste maand openstaat, kan het geen kwaad om ook eens de andere kant op te kijken.
Misschien is het salaris niet concurrerend genoeg. Misschien passen de werktijden niet meer bij wat kandidaten zoeken. Misschien bereik je steeds dezelfde groep mensen. Of misschien zoek je simpelweg naar iemand die op papier zó perfect bij de functie past dat bijna niemand meer in aanmerking komt.
De arbeidsmarkt verandert. Recruitment zal dus mee moeten veranderen. Minder zoeken naar het perfecte cv en vaker kijken naar vaardigheden, potentieel en ontwikkelmogelijkheden.
Want dan hoef je het schaap met de vijf poten helemaal niet te vinden.
Vier poten en de bereidheid om samen die vijfde te ontwikkelen, kunnen uiteindelijk een veel betere match opleveren.
